Het is waarschijnlijk de meest gemaakte fout door particuliere beleggers: beleggen zonder beleggingsplan. En we kunnen ze het moeilijk kwalijk nemen. Want geen enkele broker vertelt je dat een beleggingsplan maken een belangrijke eerste stap is. Gelukkig lees je dit artikel. Wij gaan je namelijk helpen met het maken van een beleggingsplan.

Wat is een beleggingsplan?

Je moet een beleggingsplan niet verwarren met een beleggingsstrategie. Dat laatste is namelijk de filosofie waarmee je aandelen – of andere producten – verhandelt. Een beleggingsplan is veel breder en persoonlijker.

Een verstandige belegger maakt éérst een beleggingsplan en bepaalt daarna pas zijn beleggingsstrategie of -strategieën. Je beleggingsplan is een blauwdruk voor de manier waarop jij gaat handelen.

Hoewel het beleggingsplan van elke belegger er anders uitziet, zijn er een aantal aspecten die altijd terugkomen. Denk aan je beleggingsdoel, de periode waarin je dat doel wil behalen en het risico dat daarbij past.

Beleggen met een doel
Vergelijk je beleggingsplan met een kompas: het helpt je om de juiste richting te vinden

Hoe maak je een beleggingsplan?

Een goed begin is het halve werk. Dat klinkt als een enorm cliché, maar in het geval van een beleggingsplan is dat een keiharde waarheid. Want handelen op de beurs zonder dat je een goed plan hebt, kan je simpelweg een hoop geld kosten.

Neem daarom de tijd voor het maken van jouw beleggingsplan. We snappen dat je staat te popelen om je eerste producten te kopen. En dat het schrijven van zo’n plan niet bepaald sexy is. Toch raden we je aan om hier écht even voor te gaan zitten. Je zult ons later dankbaar zijn.

Je kunt een beleggingsplan zo uitgebreid maken als je zelf wil. Als je er een beetje tegenop ziet, raden we je aan om simpel te beginnen. Je kunt het altijd bijschaven en verder uitwerken.

Wil je een goed beleggingsplan maken, dan geef je in elk geval antwoord op de onderstaande vragen.

  1. Wat is mijn beleggingsdoel?
  2. Hoe lang wil ik daarvoor beleggen?
  3. Welk risico’s ben ik bereid te nemen?
  4. Welke producten passen daarbij?

1. Je beleggingsdoel bepalen

Dit is het leukste onderdeel van je beleggingsplan. Wat is je beleggingsdoel? Waarom ga je beleggen? Misschien heb je meerdere doelen. Dat is prima, maar zorg ervoor dat je die duidelijk omschrijft. Hoe concreter je beleggingsdoel, hoe groter de kans dat je het gaat behalen.

‘Een extraatje voor later’, zullen veel mensen als beleggingsdoel opgeven. Maar dat is zó vaag, dat je het onmogelijk kunt nastreven. Wat is dat extraatje? En wanneer is later?

Maak je doel(en) daarom zo concreet mogelijk én meetbaar. Daarvoor kun je jezelf de volgende vraag stellen: wat wil ik precies bereiken en wanneer wil dat bereiken? Het antwoord kan dan bijvoorbeeld zijn: “Als ik 55 ben, wil ik een vakantiehuis in Italië van maximaal 300.000 euro kopen.”

Dat doel is meetbaar en redelijk concreet. Jouw doel of doelen kunnen natuurlijk heel anders zijn, maar zorg ervoor dat het enigszins tastbaar is. Als we alléén het bedrag van 300.000 euro als doel hadden opgeschreven, is de kans kleiner dat we het gaan halen. Geld maakt niet gelukkig, maar een huis in Italië wél.

beleggingsdoel
Je beleggingsdoel hoeft natuurlijk geen vakantiehuisje te zijn, maar je moet het wél kunnen visualiseren

2. Bepaal hoe lang je gaat beleggen

Nu je beleggingsdoel duidelijk is, weet je ook hoeveel tijd je nog hebt om dat doel te behalen. Een spannend moment, want nu kun je al voorzichtig inschatten of dat doel eigenlijk wel realistisch is.

Daarvoor moeten we eerst weten wat je vrij belegbaar vermogen is. Dat is het geld dat je de komende jaren niet nodig hebt, min eventuele schulden. Dat geld staat nu waarschijnlijk stof te happen op een spaarrekening. Het is belangrijk dat dit geld van jou is en dat je het kunt missen. Houd dus altijd een financiële buffer voor onvoorziene uitgaven.

Als je zo snel mogelijk wil beginnen met het behalen van je doel, dan weet je inmiddels hoe lang je gaat beleggen. Dat is namelijk de leeftijd waarop je het doel wil halen, min je huidige leeftijd.

3. Schat in welke risico’s verantwoord zijn

Het makkelijkste onderdeel hebben we gehad. Nu komt het belangrijkste gedeelte van je beleggingsplan. We gaan nadenken over de risico’s die we bereid zijn te nemen.

Beleggen brengt altijd risico’s met zich mee. Maar het ene product kent meer risico dan het andere. Daar staat tegenover dat je bij een risicovol beleggingsproduct doorgaans een hoger rendement kunt verwachten. Als vuistregel geldt dus: hoe hoger het verwachte rendement, hoe groter het risico.

Lees ook: bij deze brokers kun je veilig beleggen

Als we jouw beleggingsplan puur wiskundig benaderen, dan kunnen we nu uitrekenen hoeveel risico je moet nemen. Je hebt namelijk helder in welke tijdsspanne je vrij belegbaar vermogen moet groeien naar het bedrag om jouw beleggingsdoel te halen. Via een rekentool kun je uitrekenen hoeveel rendement je daarvoor jaarlijks moet behalen.

Maar jouw beleggingsplan is méér dan een wiskundige formule. Het gaat namelijk om je zuurverdiende centen. Kom je tot de conclusie dat je jaarlijks een enorm rendement nodig hebt om je doel op tijd te behalen? (En dus veel risico moet nemen.) Denk dan goed na of dat risico verantwoord is en je jouw doel misschien iets moet bijschaven.

Hoeveel risico verantwoord is, hangt grotendeels af van je doel. Beleg je bijvoorbeeld voor je pensioen of de studie van je kinderen, dan is het verstandig om niet onnodig veel risico te lopen. Maar mik je op een vakantiehuisje of wereldreis, dan durf je misschien best wat meer risico’s te nemen.

Risico's beleggingsplan
Het leven bestaat uit risico’s, maar het is verstandig om vooraf te bepalen hoeveel risico voor jou verantwoord is

4. Kies de bijpassende producten

Sparen levert tegenwoordig bijna niets op, maar de risico’s zijn verwaarloosbaar. Aanbieders van beleggen in leningen of crowdfunding beloven 8 tot 12 procent rendement per jaar, maar die risico’s zijn stevig. De Autoriteit Financiële Markten adviseert daarom om maximaal 10 procent van je vrij belegbaar vermogen in crowdfunding te steken.

Nu je kunt inschatten welke risico’s verantwoord zijn, kun je opzoek gaan naar de beleggingsproducten die daar bij passen. Vaak wordt het verwachte of gemiddelde rendement namelijk getoond door de broker of kun je dat zelf zien aan van de historische koersdata.

Het is verstandig om niet in één product te beleggen. In plaats daarvan kun je jouw beleggingen beter spreiden. Daarmee spreid je namelijk ook direct het risico.

5. Bepaal je beleggingsstrategie

We schreven het al eerder: een beleggingsstatie is niet hetzelfde als een beleggingsplan. Dat laatste heb je als het goed is, nu grotendeels af. Je moet alleen nog bepalen welke strategie of strategieën je gaat toepassen.

Dat bepaalt namelijk de manier waarop je gaat handelen. Die keuze wordt grotendeels bepaald door je doelen, de tijdsspanne, het verantwoorden risico en de producten die je gekozen hebt.

Kun je bijvoorbeeld véél risico nemen in een korte tijd? Dan is speculeren een (zeer risicovolle) mogelijke strategie. Wil je minder risico lopen en ben je van plan om jarenlang te beleggen, dan zou de strategie van Warren Buffett zomaar een optie kunnen zijn.

Je kunt natuurlijk ook meerdere strategieën combineren. Veel beleggers houden daarbij hun leeftijd in acht. De gedachte daarachter: hoe ouder je wordt, hoe minder tijd je hebt om verkeerde beslissingen te corrigeren. Om die reden bouwen pensioenbeleggingen het risico langzaam af naarmate je ouder wordt.

Beleggingsplan maken
Het maken van een goed beleggingsplan kost tijd, dus ga er echt even voor zitten

Blijf kritisch naar je beleggingsplan kijken

Gefeliciteerd! Als je actief hebt meegedaan, dan heb je nu een prachtige eerste versie van je beleggingsplan. We zeggen bewust eerste versie, want een goed beleggingsplan is nooit af. Het is dus slim om elk jaar op een vast moment naar je plan te kijken en indien nodig bij te schaven.

Waarom op een vast moment? Omdat emoties je plan niet mogen beïnvloeden. Wie jarenlang belegt, gaat tegenslagen meemaken. Als je de langetermijnvisie in het oog houdt, weet je dat dat geen reden tot paniek is.