De naam zegt het eigenlijk al: indexbeleggen is beleggen in een index. Een index is het gemiddelde van een verzameling beleggingsproducten. Denk aan de AEX-index, die de koers van de 25 populairste Nederlandse aandelen volgt. Hoe indexbeleggen precies werkt en waar je op moet letten, lees je in dit artikel.

Hoe werkt indexbeleggen?

Indexbeleggen is heel eenvoudig. Online brokers bieden namelijk speciale beleggingsproducten aan die de koers van een index volgen. Door zo’n product te kopen, profiteer je van dezelfde koerswijzigingen als een index.

Beleggingsproducten die de koers van een index volgen worden meestal trackers of ETF’s genoemd, al heten ze bij sommige brokers indices. Dat laatste begrip is het meervoud van index.

In de praktijk hoef je dus maar één product te kopen, om vervolgens in de complete index te beleggen. Stijgt de waarde van de index, dan maak je winst. Daalt de koers, dan wordt je belegging minder waard. Eenvoudig, toch?

Lees ook: bij deze brokers kun je indexbeleggen

Om goed te begrijpen hoe indexbeleggen werkt, is het belangrijk dat je weet wat een index precies is. Dat leggen we hieronder uit.

Wat is een index?

Een index is het gemiddelde van meerdere beleggingsproducten. Dat zijn meestal aandelen, maar kunnen ook obligaties of een combinatie van beiden zijn. De bekendste index is waarschijnlijk de AEX-index. Daarin zitten de 25 meest verhandelde Nederlandse bedrijven.

Elke index is dus een afspiegeling van een bepaalde markt. De AEX-index geeft bijvoorbeeld een indruk van hoe Nederlandse beursgenoteerde bedrijven presteren. Doen de bedrijven in die index het goed, dan zal de koers van de index namelijk ook stijgen.

Hoewel de bekendste indices vaak een land vertegenwoordigen, kunnen ze ook een afspiegeling zijn van een bepaalde sector. Zo bestaat de Amerikaanse NASDAQ vooral uit techbedrijven. En introduceerde online broker Plus500 een Women in Leadership-index. Die bestaat uit de grootste beursgenoteerde bedrijven met een vrouwelijke CEO.

Deze Engelstalige video laat aan de hand van een simpel voorbeeld zien hoe een index precies werkt

Overzicht van populaire indices

Een overzicht van een aantal populaire indices (meervoud van index) vind je hieronder. Dit is slechts een beperkt overzicht: het daadwerkelijke aantal indices is enorm.

IndexLandBijzonderheden
Dow JonesVerenigde StatenOudste aandelenindex van de VS
S&P 500Verenigde Staten500 grootste Amerikaanse bedrijven
NasdaqVerenigde StatenVooral techbedrijven
DAXDuitsland30 grootste Duitse bedrijven
FTSE 100Engeland100 grootste Britse bedrijven
CAC 40Frankrijk40 grootste Franse bedrijven
Euro Stoxx 50Europa50 grooste bedrijven uit de Eurozone
AEXNederland25 grootste Nederlandse bedrijven
IBEX 35Spanje35 grootste Spaanse bedrijven
BEL 20België20 grootste Belgische bedrijven

Waarom indexbeleggen?

Indexbeleggen heeft een aantal voordelen. Je belegging is bijvoorbeeld direct goed gespreid. Met een indextracker of ETF beleg je namelijk indirect in heel veel verschillende aandelen. Door een S&P500-tracker te kopen, handel je bijvoorbeeld eigenlijk in de 500 grootste Amerikaanse bedrijven. Daarmee spreid je dus het risico.

Daarnaast kent indexbeleggen relatief lage kosten. Bijvoorbeeld omdat het veel duurder is als je al die onderliggende aandelen moet kopen. Je hoeft dus niet heel veel transacties te verrichten om in een groot aantal bedrijven te beleggen.

Het is ten slotte een eenvoudige manier van beleggen. Je hoeft namelijk niet de hele tijd verschillende aandelen te volgen. In plaats daarvan koop je de tracker van een index waarvan je denkt dat hij gaat stijgen in waarde. Bijvoorbeeld omdat je vertrouwen hebt in een bepaalde beurs of sector.

Indextrackers en ETF's
Indextrackers en ETF’s zijn beleggingsproducten waar je doorgaans weinig omkijken naar hebt

Indexbeleggen is dus een laagdrempelige manier van beleggen. Veel beginnende beleggers geven aan dat indexbeleggen ze rust geeft. Het is daarom ook een populair product onder passieve beleggers.

Index versus fonds

Indexbeleggen heeft wel iets weg van fondsbeleggen. Beide producten lenen zich namelijk uitstekend om gemakkelijk je risico te spreiden. Net als bij een index, handel je met een beleggingsfonds immers in veel verschillende beleggingsproducten.

Toch zijn er een aantal belangrijke verschillen tussen een index en een beleggingsfonds. Het grootste verschil is de manier waarop de producten beheerd worden. Veel beleggingsfondsen worden actief beheerd, bijvoorbeeld door een fondsbeheerder. Zij proberen ‘de markt te verslaan’ door op het juiste moment bepaalde producten te kopen of verkopen.

Een indextracker of ETF wordt meestal niet beheerd, maar volgt simpelweg de koers van een index. Dat maakt indexbeleggen een stuk goedkoper dan fondsbeleggen. Er hoeven immers geen fondsbeheerders betaald te worden.

Niet alle indextrackers of ETF’s zijn passief. Sommige trackers of ETF’s worden – net als veel beleggingsfondsen – actief beheerd.

Voorstanders van indexbeleggen zeggen bovendien dat indextrackers een hoger rendement opleveren dan actief beheerde fondsen. De Autoriteit Financiële Markten schreef daar in 2011 over (pdf): “Het verwachte rendement van (…) actieve fondsen is lager dan dat van een index en van tevoren is niet tot nauwelijks te voorspellen welk fonds beter dan de index zal gaan presteren.”

Verschillende soorten indextrackers en ETF’s

Wie wil indexbeleggen, koopt dus een indextracker of ETF. Voor een beginner lijken al die producten hetzelfde. Toch zijn verschillende soorten indextrackers en ETF’s, die allemaal nét even anders werken.

Daarom vind je hieronder een overzicht van de verschillende soorten trackers:

  • Indextrackers die een bestaande index volgen, zoals de AEX of S&P 500. Deze trackers volgen (bijna) exact dezelfde aandelen in dezelfde verhouding.
  • Indextrackers die een sector, grondstof of opkomende markt volgen, zoals duurzaamheid of Azië. De aanbieder van deze trackers bepaalt zelf welke beleggingsproducten deel uit maken van de index.
  • Synthetische trackers zijn contracten die worden uitgegeven door online brokers en de koers van een index volgen. Het is dus een kopie van een bestaande tracker, vaak met een hefboom.
  • Actief beheerde ETF’s volgen in principe de koers van een index, maar fondsbeheerders kunnen daarvan afwijken als zij verwachten dat dat nodig is. Dit product lijkt dus sterk op een beleggingsfonds.

Nadeel van indexbeleggen

Hoewel indexbeleggen eigenlijk weinig nadelen kent, is er één verborgen nadeel waar weinig beleggers zich bewust van zijn. Dat heeft alles te maken met het feit dat een index eens in de zoveel tijd wijzigt.

De meeste indices veranderen periodiek hun samenstelling. Bijvoorbeeld eens per jaar of elk kwartaal. Dan wordt bekeken of de beleggingsproducten in die index nog representatief zijn en of de weging klopt. Aandelen van heel grote bedrijven wegen bijvoorbeeld minder zwaar mee, omdat ze anders een index zouden domineren.

Aangezien trackers en ETF’s de index zo precies mogelijk willen volgen, zullen zij die aanpassingen doorvoeren. Dat betekent dus dat ze (een deel van) hun beleggingen moeten verkopen of nieuwe producten moeten aankopen. Daar spelen andere beleggers slim op in: die kopen de producten voordat de trackers dat doen, omdat ze weten dat de koers daarna zal stijgen.

Hoe werkt indexbeleggen?
Meestal ontstaat er een omzetpiek bij trackers op het moment dat de samenstelling van een index wijzigt

Doordat beleggers slim inspelen op de wijzigingen in indices, kopen de trackers vaak op een ongunstig moment de nieuwe producten. De prijs is immers opgedreven door de andere beleggers. En als trackers producten moeten verkopen, staat de koers vaak onnodig laag. Andere beleggers zijn namelijk short gegaan of hebben hun beleggingen verkocht voordat de trackers dat deden.

Hoewel dit meestal geen enorme gevolgen heeft voor een tracker, zorgt het vaak toch voor een iets lager rendement.

Waar kun je indexbeleggen?

Voordat je kunt indexbeleggen, heb je een beleggingsrekening nodig. Die open je bij je bank of een broker. De meeste online brokers bieden – naast andere beleggingsproducten – ook een breed scala aan trackers en ETF’s aan.